Simon Vestdijk en Godfried Bomans

Toen Simon Vestdijk op 23 maart 1971 overleed, was de literaire wereld van Nederland in rouw. De enige Nederlandse auteur die ooit officieel in aanmerking kwam voor de toekenning van de Nobelprijs voor Literatuur, een man van wie elk boek serieus werd besproken in talloze kranten en tijdschriften en een man die enigszins model stond voor wat men als ‘een schrijver’ zag: teruggetrokken levend, geen lolbroek. Zijn boeken waren ‘moeilijk’ en hadden bijzondere titels: De hotelier doet niet meer mee, Vijf vadem diep, Thanatos aan banden, De toekomst van de religie. Maar ook wel opzienbarende: De dokter en het lichte meisje, De ziener, De schandalen.

Zijn uitvaart kreeg veel aandacht: het Journaal, radio, dagbladen en een speciaal dubbelnummer van het literair tijdschrift Maatstaf.

 Hoog en laag

Ik was bijna 19 jaar en kende twee romans: Zo de ouden zongen…(best goed, vond ik toen) voor mijn boekenlijst HAVO,  en Terug tot Ina Damman (ongelooflijk goed, uiteindelijk 5 x gelezen) na een literatuurles van Kees Fens op de Bibliotheekschool. Dat Fens toen een toonaangevend recensent was, wist ik niet, maar wat waren zijn lessen inspirerend! De week erop gaf hij overigens een beschouwing over de Europa Cup wedstrijden want hij was ook Ajaxliefhebber. Of dat kwam omdat hij in dezelfde buurt met hun trainer Rinus Michels was opgegroeid, is me onbekend. Het was wel een mooi voorbeeld van dat  ‘het hoge’ en ‘het lage’ elkaar helemaal niet in de weg hoeven te zitten. Dat wist ik wel, niet voor niets las ik naast Vestdijk en Marcel Proust met evenveel plezier iedere week het striptijdschrift PEP.

Kees Fens wees me erop dat bij Vestdijk onder de vaak analytische beschrijvingen een enorm emotioneel reservoir zat. Ja, daar moest je wat moeite voor doen maar dan had je ook wat: de complete Anton Wachterserie (8 delen!), historische romans als Aktaion onder de sterren, De vuuraanbidders (speelt in het Leiden van de Tachtigjarige oorlog) en een fantastische roman, in alle opzichten, als de kellner en de levenden. En dan was je nog niet op de helft, nog lang niet!

Flauwekul en ernst

De bevestiging dat er een vermeend verschil bestaat tussen ‘hoog’ en ‘laag’ in literatuur, maar ook in muziek, beeldende kunst of film was me trouwens bijgebracht door Godfried Bomans. Bomans was na Koningin Juliana, Mies Bouwman en Toon Hermans de beroemdste levende Nederlander (Johan Cruijff kwam pas na het WK 1974 in die top 5). Ik kende hem sinds 1964 toen ik op mijn 12e verjaardag de Godfried Bomans Omnibus cadeau kreeg (8e druk, 1963). Toen ik die uit had, twee weken later, ging ik zo gauw ik in de volwassenenafdeling van de openbare bibliotheek terechtkon, op zoek naar zijn andere boeken. Ik vond moeiteloos titels als Capriolen, Noten kraken, Op het vinkentouw. Het waren de Buitelingen die de meeste indruk maakten. Serieuze stukken als Het mysterie Beets, Het noodlot van Piet Paaltjens en Wie was Andersen (allemaal nieuw voor me) werden moeiteloos afgewisseld met flauwekul als Nooit gedacht (“Meneer kan beter met een klein hengeltje aan de overkant gaan zitten”), Enige richtlijnen voor bisschoppen en het hilarische verslag van de voetbalwedstrijd Engeland-Nederland, waarin Siemkes keer op keer gewisseld werd met Piemkes en hij ook een zekere Kruijf liet opdraven; ik zat te schuddebuiken. En aan de stripverhalen over Pa Pinkelman en Tante Pollewop raakte ik verslaafd. Trouwens, qua humor bevielen Bomans en Vestdijk me even goed: Bomans was subtiel en tegelijk grotesk, Vestdijk verborgen en sarcastisch.

Op 22 december van hetzelfde jaar 1971, na in de zomer nog een week op het onbewoonde Rottum te hebben doorgebracht, dagelijks door honderdduizenden live zorgelijk beluisterd, want hoe moest die lichtelijk chaotische man zich daar toch redden, overleed Bomans onverwacht. Een schokgolf ging door het land, vergelijkbaar met het overlijden van André Hazes!

Kring en Genootschap

Vijftig jaar later is de belangstelling voor zowel Bomans als Vestdijk uiteraard afgenomen, maar vergeten zijn ze zeker niet. In 1972 werd zowel de Vestdijkkring als het Godfried Bomans Genootschap  opgericht en beide ‘clubs’ zijn nog zeer actief. Op 17 oktober ontvangen de leden van de Vestdijkkring het nieuwe nummer van de Vestdijkkroniek, in Amsterdam en Haarlem, om kosten te besparen zelfs op de fiets bezorgd door volhardende redactieleden, helm op!, waaronder uw Boekenblogger. Bomans had ongetwijfeld een fraaie karakterisering bedacht; Vestdijk, rokend in zijn afgedragen regenjas met alpinopet, gegrijnsd.

Gelukkig hebben we hun Verzamelde Werk nog! En ja, de boeken zijn nog steeds verkrijgbaar-antiquarisch en in de boekhandel. Geniet ervan!

Leo Willemse, 15 oktober 2021

(Verschenen in Leo’s Biebblog  op de website van de Bibliotheek Waterland)

Terug omhoog

Foto’s van Literair Festival Vestdijk in Harlingen

Foto’s van het Literair Festival Vestdijk in Harlingen op 4 en 5 september in Harlingen, waar de Vestdijkkring natuurlijk ook aanwezig was.

HvV, 5 september 2021

burgemeester Ina Sjerps

onthulling van de buste van Vestdijk

Dick Vestdijk

Kees ’t Hart

 

Terug omhoog

Simon Vestdijk als brievenschrijver – symposium op 13 november 2021

Op zaterdag 13 november 2021 van 14.00 tot 16.30 uur in de Openbare Bibliotheek Amsterdam organiseert de Vestdijkkring het symposium Simon Vestdijk als brievenschrijver.

Het programma is als volgt:

Locatie: Theaterzaal Openbare Bibliotheek Amsterdam
Oosterdokkade 143 (7e etage)

  • Wim Hazeu, woord van welkom
  • Wilbert van Walstijn, Simon Vestdijk als brievenschrijver
  • Jan van der Vegt, brieven van Vestdijk aan A. Roland Holst
  • Muzikaal intermezzo: Paula Bär-Giese speelt Lyrische Stücke van Edvard Grieg
  • Nico Keuning, de correspondentie tussen Simon Vestdijk en Willem Brakman
  • Maaike Meijer, de correspondentie tussen Simon Vestdijk en M. Vasalis
  • Hans van Velzen, afsluiting

Wim Hazeu is lid van het bestuur van de Vestdijkkring en biograaf van Vestdijk
Wilbert van Walstijn is oud-hoofdredacteur van de Vestdijkkroniek
Jan van der Vegt is biograaf van A. Roland Holst
Paula Bär-Giese is pianiste en zangeres
Nico Keuning is biograaf van Willem Brakman
Maaike Meijer is biograaf van M. Vasalis

Toegang vrij voor leden van de Vestdijkkring; voor OBA-leden en studenten op vertoon van hun studentenkaart €5,-; voor overige belangstellenden €10,-.

Inloop vanaf 13.30. Er is een boekenkraam met een collectie Vestdijkboeken.

Terug omhoog

Aanvulling op Vestdijkkroniek 137

Drs. A. G (Ton) van Rijn heeft, zoals u in zijn artikel in Vestdijkkroniek 137 kunt lezen, alle nooit herdrukte bijdragen van Vestdijk vanaf 1918 aan kranten en tijdschriften die nooit herdrukt zijn, verzameld en gedigitaliseerd. Dat was een enorm karwei (426 stuks) en onderzoekers kunnen er hun voordeel mee doen. Dan moeten die natuurlijk wel weten tot wie ze zich moeten richten.

Helaas is zijn e-mailadres weggevallen onder de tekst. Dat moet zijn: trn@ziggo.nl

WvW, 16 augustus 2021

Terug omhoog

In memoriam: Remco Ekkers (1941-2021)

Kort voor zijn tachtigste verjaardag is de dichter en essayist Remco Ekkers plotseling overleden. Het laatste directe contact dat ik met hem had was voor zijn bijdrage aan het herdenkingsnummer van de Vestdijkkroniek #137 dat in maart is verschenen. Deze aflevering staat in het teken van de vijftigste sterfdag van Vestdijk. Remco was bewonderaar van (de dichter) Vestdijk. Hij publiceerde regelmatig over hem en had de afgelopen jaren als vaste gast een ‘dichtcolumn’ in de Vestdijkkroniek, waarin hij naar eigen keuze een gedicht van Vestdijk besprak. Toch stond hij open voor wensen. Zo vroeg ik hem voor het herdenkingsnummer Vestdijks meest bekende, meest gebloemleesde gedicht De uiterste seconde te bespreken. Dat deed hij op zijn eigen verrassende wijze. Hij schreef: ‘Het is zeker dat De uiterste seconde mij heeft geïnspireerd in het gedicht Dood. Er kan gesproken worden van een tegendicht.’ Het verscheen in zijn dichtbundel De vrouw met de zwaarden. Evenals Vestdijk denkt Remco hier na over de dood, over zijn dood…

DOOD

Ik zal mijn dood niet zien
in de laatste seconde
als mijn lichaam neerblijft.
Ik zal niet weten hoe kracht

van het liggen naar
het dromen wegdrijft.
Ik zal niet zijn die ik was
als de dood mij leegdroomt

En tot de laatste leden stijft.
Maar dit verwart mij het meest:
Het oog dat nu nog leest, zag
Nooit de hand die nu schrijft.

Remco, dank voor je fijne samenwerking en rust in vrede.

Wilbert van Walstijn, 5 juni 2021

Terug omhoog

Kalender: Activiteiten

oktober 2021
M D W D V Z Z
« sep    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Categorieën