Russen schrijven alleen over boeren die noest ploegen

Eind 2021 verscheen het helaas wel zeer actuele boek van de journalist Tony van der Meulen, Russenangst, en hoe dat nooit meer helemaal overgaat. Van der Meulen schrijft over zijn al 65 jaar durende beduchtheid voor de agressie en intimidatie vanuit het Kremlin. Die begon voor hem op zondagmorgen 4 november 1956, halftien ’s morgens. De radionieuwsdienst van het ANP meldt dat de Russen Boedapest zijn binnengetrokken. Tony van der Meulen, zoon in een katholiek middenstandsgezin in Joure, is tien jaar oud.

Zijn ‘Russenangst’ krijgt nog meer voeding via o.a. het neerslaan van de Praagse Lente, MH17, de aanpak van oppositieleider Navalny en het conflict in 2021 in het oosten van Oekraïne. Hoe aangrijpend het beschrevene ook, Van der Meulen slaagt er in veel humor in zijn anekdotische analyse te leggen.

Voor vestdijkianen is de beschrijving van 21 oktober 1965 zeer de moeite waard. Van der Meulen is eerstejaars student in Groningen, en als eerstejaarsstunt besluit hij met een aantal medestudenten bij de Russische ambassade te gaan protesteren tegen de toekenning van de Nobelprijs voor Literatuur aan Michail Sjolochov. Op de terugweg willen ze een troostbezoek brengen aan Simon Vestdijk in Doorn. Van der Meulen had op het gymnasium in Sneek les van Vestdijk-kenner Anne Wadman, en is er goed van op de hoogte dat ook Vestdijk een van de genomineerden was.

Na een ‘joviaal’ ontvangst op de Russische ambassade (prachtig beschreven door TvdM) gaat de groep op weg naar Doorn. Mieke doet open en als ze melden dat ze komen voor een eerbetoon aan haar man, die het heeft moeten afleggen tegen een overschatte Rus, noodt ze hen van harte binnen. Het wordt een allerhartelijkst gesprek, de studenten overhandigen Vestdijk ‘als ultiem bewijs van hun afwijzing van Sjolochov een fles originele Russische wodka, verpakt in een exemplaar van de communistische partijkrant de Pravda.’ (…) ‘Over het kwaliteitsgehalte van de Russische literatuur heeft Simon Vestdijk een bondige opvatting: ‘Russen schrijven alleen over helden die dapper zieltogen op het slagveld en boeren die noest ploegen’.’

De studenten bieden Vestdijk het erelidmaatschap van hun jaar, 1965, aan en Vestdijk aanvaardt dat met een leuk speechje. Ook komt Anne Wadman nog ter sprake. Uiteindelijk wuiven Mieke en Simon Vestdijk de studenten hartelijk uit.

Zoals inmiddels bekend, is Vestdijk in 1965 (en niet alleen dat jaar) een van de officiële kandidaten geweest. Van der Meulen: ‘Maar nu, in 2021, behoort hij ondanks zijn geweldige oeuvre al tot de vergeten schrijvers. Mijn goed geoutilleerde boekverkoper heeft alleen nog De koperen tuin in voorraad. En daar is zelden vraag naar.’

Tony van der Meulen sluit het hoofdstuk Russen schrijven alleen over boeren die noest ploegen af met een beschrijving van de totale neergang van Sjolochov: in 2015 is als bewezen aangenomen dat hij De stille Don niet zelf heeft geschreven maar dat het een propagandaproject was van de Sovjet-Russische geheime dienst.

RJ, 4 maart 2022

 

Terug omhoog

Biografie Hella Haasse

Met enige vertraging verscheen Leven in de verbeelding, de biografie over Hella S. Haasse, van de hand van Aleid Truijens.
Truijens is publiciste, heeft een vaste column over onderwijszaken in de Volkskrant en is biografe van F.B. Hotz.
De Vestdijklezer is natuurlijk benieuwd in hoeverre in deze biografie Vestdijk aandacht krijgt. Haasse heeft immers een aantal interessante essays geschreven over diens oeuvre.

Vestdijk komt er bekaaid vanaf. Maar… de biografie is zeer de moeite van het lezen waard, omdat Truijens een heel mooi beeld schetst van de vrouw die maar niet tot ‘de grote drie’ werd gerekend.
Haasse leidde een gecompliceerd leven en dat is in deze uitstekend geschreven biografie levendig op papier gekomen. In de volgende Vestdijkkroniek volgt een uitvoeriger recensie.

FH, 2 maart 2022

Terug omhoog

Column Sylvia

In de Volkskrant van zaterdag 15 januari 2022 vertelt Sylvia Witteman opnieuw over Vestdijk. ‘Als ik me wat ontmoedigd voel door het peil van de contemporaine Nederlandse literatuur, neem ik graag een Vestdijkje ter hand.’ In dit geval Op afbetaling (1952). Ze vat het verhaal samen, geeft een paar prima gekozen citaten. Voor de erotische ontvlambaarheid van Olga, bijvoorbeeld, geeft Vestdijk de volgende verklaring: ‘Haar grootmoeder had negerbloed…’. Zulke zinnen geven een tijdsbeeld. Sylvia eindigt haar stuk dan ook als volgt: ‘Alleen al om dat merkwaardige tijdsbeeld is Op afbetaling het lezen waard.’

FH, 15 januari 2022

Terug omhoog

IJstocht

Wouter van Heiningen plaatste op 21 december 2021 onderstaand bericht op zijn WordPress-blog ZICHTBAAR ALLEEN- een blog over poëzie:


Simon Vestdijk ( 1898 – 1971) was romanschrijver, essayist, vertaler, muziekcriticus, arts en dichter. Dat laatste is bij veel mensen niet bekend. Vestdijk schreef een enorm oeuvre bij elkaar maar wordt tegenwoordig niet veel meer gelezen. Als je op de website van DBNL.org kijkt krijg je een idee van de enorme productie van deze schrijver.

In 1926 debuteert Vestdijk met gedichten in het tijdschrift ‘De Vrije Bladen’. Zijn poëzie is gratis te downloaden via de website over hem. Daar is ook te lezen dat Vestdijk maar liefst 12 dichtbundels heeft gepubliceerd. Veel minder dan romans maar toch nog steeds een respectabel aantal.

Ik kwam op deze website omdat ik in de verzamelbundel ‘Glad en wijd ligt het ijs’ de mooiste schaatsgedichten uit de Nederlandse en Friese literatuur uit 1999, het gedicht ‘IJstocht’ van Vestdijk tegenkwam. Omdat de winter er nu toch echt lijkt aan te komen en vele mensen hopen op vorst zodat de ijzers weer ondergebonden kunnen worden, hier dit gedicht.

.

IJstocht

.

Door albast blinkt de zon. De velden schijnen
Ons tegen met dezelfde gele glans,
Die ook op ’t hardblauw vlak aan de balans
Der schaatsen ontschampt in bestoven lijnen.

.

Het kruis der armen, ’t overstag der voeten,
De losse haren onder mutsenvacht:
Alles biedt de weerstand tegen ’t ontmoeten,
Dat wij zo lang vermeden, overmacht,

.

Een korte tijd maar op de noordervijvers
Met ’t gele zuiderlicht, waarlangs het steken
Der ijzersneden is als vlijt’ge drijvers
Naar een verliefdheid die niet door wil breken.


LW, 4 januari 2021

Terug omhoog

Fatsoensrakker

Pieter Hoekstra, lid van de Vestdijkkring, schreef ons vandaag:

“Vanmorgen las ik in dagblad Trouw (de Verdieping) een interview met voormalig psychiater Herman van Praag waarin hij Vestdijk noemt i.v.m. het woord “fatsoensridder”, hij bedoelt natuurlijk “fatsoensrakker”. Dit woord komt voor het eerst voor in de essaybundel “Lier en Lancet” uit 1939.
Het woord is vooral bekend geworden omdat  Vestdijk de dichter Werumeus Buning hiervoor uitmaakte (zie column van Ton den Boom in dagblad Trouw van 24 maart 2021).”


De betreffende column van Ton den Boon in Trouw Taalrubriek van 24 maart:

“Simon Vestdijk, wiens 50-jarige sterfdag gisteren werd herdacht, is een literaire erflater die tevens onze woordenschat heeft verrijkt. In elk geval met het woord ‘fatsoenrakker’, dat in zijn essaybundel Lier en Lancet (1939) het levenslicht zag in een essay over de roman (of antiroman) Het land van herkomst van E. du Perron. Het woord kreeg echter vooral bekendheid toen Vestdijk in een polemiek de dichter Werumeus Buning uitmaakte voor fatsoensrakker.”


HT, 10 december 2021

Terug omhoog

Kalender: Actueel

februari 2023
M D W D V Z Z
« jan    
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728  

Categorieën