Uit mijn tas haal ik ‘Klimmende legenden’

In het Boekenweekessay Het warmtefort citeert Marieke Lucas Rijneveld een gedicht van Simon Vestdijk.

Het warmtefort begint als volgt:

In het rijk der liefde -de basisschool De Regenboog aan de Hasselmanstraat in Nieuwendijk, die aan ouderdomskwalen leed en valgevaarlijkheid en tot op het bot gesloopt zou worden-werd op 5 september een vleermuizenplaag geconstateerd.

Het is voor Rijneveld  aanleiding  om over de “handvleugeligen” na te denken en te schrijven. En dan is Vestdijk niet ver weg! Zoals iedere liefhebber van Vestdijk weet staat in Klimmende legenden (1940)  een gedicht over vleermuizen, dat Rijneveld in haar geheel citeert (p.39).
Eraan vooraf gaat de zin:

Uit mijn tas haal ik Klimmende Legenden. Liever dan de gedichten van Charles Baudelaire lees ik die van Simon Vestdijk.  (…)

Vleermuis

Ik ben heel zwart, ik ben de bange held
Van zoveel mugdoorgonsde schemeruren.
Maar overdag dan hang ik aan de schuren,
Lijkbleek, in al mijn lijkkleren gespeld.

Lang slaap ik zo, tegen de kilste muren,
de kop omlaag, de tenen kromgekneld;
Door alles, zelfs door het bazuingeweld
Van ’t laatste oordeel zal mijn slaap heenduren.

Toch, ’s avonds weer, met klapperde huid,
dans ik de kringen van een duivelbanner,
ik dans de polka en de wals van Lanner,

Inktvlekken dans ik, heel een schoolschrift uit,-
En alles onder ’t treurige gepiep
Dat hij verstaat die kleumend naast mij sliep.

—-

Hij besluit zijn citaat met deze zin:

Vestdijk bewijst in het gedicht dat je je prima kunt inleven in een dier.


Extra informatie:
Het gedicht is in 2006 ook op muziek gezet door Trio drie eilanden.


LW, 11 april 2022

Terug omhoog

Eerste liefde

Bij het thema van deze boekenweek ‘Eerste liefde’ denkt Gerwin van der Werf in Trouw van vandaag in de eerste plaats aan Terug tot Ina Damman, ‘het mooiste boek uit ons taalgebied over een eerste liefde en de ontzaglijke impact daarvan’.

HT, 9 april 2022

 

Terug omhoog

Russen schrijven alleen over boeren die noest ploegen

Eind 2021 verscheen het helaas wel zeer actuele boek van de journalist Tony van der Meulen, Russenangst, en hoe dat nooit meer helemaal overgaat. Van der Meulen schrijft over zijn al 65 jaar durende beduchtheid voor de agressie en intimidatie vanuit het Kremlin. Die begon voor hem op zondagmorgen 4 november 1956, halftien ’s morgens. De radionieuwsdienst van het ANP meldt dat de Russen Boedapest zijn binnengetrokken. Tony van der Meulen, zoon in een katholiek middenstandsgezin in Joure, is tien jaar oud.

Zijn ‘Russenangst’ krijgt nog meer voeding via o.a. het neerslaan van de Praagse Lente, MH17, de aanpak van oppositieleider Navalny en het conflict in 2021 in het oosten van Oekraïne. Hoe aangrijpend het beschrevene ook, Van der Meulen slaagt er in veel humor in zijn anekdotische analyse te leggen.

Voor vestdijkianen is de beschrijving van 21 oktober 1965 zeer de moeite waard. Van der Meulen is eerstejaars student in Groningen, en als eerstejaarsstunt besluit hij met een aantal medestudenten bij de Russische ambassade te gaan protesteren tegen de toekenning van de Nobelprijs voor Literatuur aan Michail Sjolochov. Op de terugweg willen ze een troostbezoek brengen aan Simon Vestdijk in Doorn. Van der Meulen had op het gymnasium in Sneek les van Vestdijk-kenner Anne Wadman, en is er goed van op de hoogte dat ook Vestdijk een van de genomineerden was.

Na een ‘joviaal’ ontvangst op de Russische ambassade (prachtig beschreven door TvdM) gaat de groep op weg naar Doorn. Mieke doet open en als ze melden dat ze komen voor een eerbetoon aan haar man, die het heeft moeten afleggen tegen een overschatte Rus, noodt ze hen van harte binnen. Het wordt een allerhartelijkst gesprek, de studenten overhandigen Vestdijk ‘als ultiem bewijs van hun afwijzing van Sjolochov een fles originele Russische wodka, verpakt in een exemplaar van de communistische partijkrant de Pravda.’ (…) ‘Over het kwaliteitsgehalte van de Russische literatuur heeft Simon Vestdijk een bondige opvatting: ‘Russen schrijven alleen over helden die dapper zieltogen op het slagveld en boeren die noest ploegen’.’

De studenten bieden Vestdijk het erelidmaatschap van hun jaar, 1965, aan en Vestdijk aanvaardt dat met een leuk speechje. Ook komt Anne Wadman nog ter sprake. Uiteindelijk wuiven Mieke en Simon Vestdijk de studenten hartelijk uit.

Zoals inmiddels bekend, is Vestdijk in 1965 (en niet alleen dat jaar) een van de officiële kandidaten geweest. Van der Meulen: ‘Maar nu, in 2021, behoort hij ondanks zijn geweldige oeuvre al tot de vergeten schrijvers. Mijn goed geoutilleerde boekverkoper heeft alleen nog De koperen tuin in voorraad. En daar is zelden vraag naar.’

Tony van der Meulen sluit het hoofdstuk Russen schrijven alleen over boeren die noest ploegen af met een beschrijving van de totale neergang van Sjolochov: in 2015 is als bewezen aangenomen dat hij De stille Don niet zelf heeft geschreven maar dat het een propagandaproject was van de Sovjet-Russische geheime dienst.

RJ, 4 maart 2022

 

Terug omhoog

Biografie Hella Haasse

Met enige vertraging verscheen Leven in de verbeelding, de biografie over Hella S. Haasse, van de hand van Aleid Truijens.
Truijens is publiciste, heeft een vaste column over onderwijszaken in de Volkskrant en is biografe van F.B. Hotz.
De Vestdijklezer is natuurlijk benieuwd in hoeverre in deze biografie Vestdijk aandacht krijgt. Haasse heeft immers een aantal interessante essays geschreven over diens oeuvre.

Vestdijk komt er bekaaid vanaf. Maar… de biografie is zeer de moeite van het lezen waard, omdat Truijens een heel mooi beeld schetst van de vrouw die maar niet tot ‘de grote drie’ werd gerekend.
Haasse leidde een gecompliceerd leven en dat is in deze uitstekend geschreven biografie levendig op papier gekomen. In de volgende Vestdijkkroniek volgt een uitvoeriger recensie.

FH, 2 maart 2022

Terug omhoog

Column Sylvia

In de Volkskrant van zaterdag 15 januari 2022 vertelt Sylvia Witteman opnieuw over Vestdijk. ‘Als ik me wat ontmoedigd voel door het peil van de contemporaine Nederlandse literatuur, neem ik graag een Vestdijkje ter hand.’ In dit geval Op afbetaling (1952). Ze vat het verhaal samen, geeft een paar prima gekozen citaten. Voor de erotische ontvlambaarheid van Olga, bijvoorbeeld, geeft Vestdijk de volgende verklaring: ‘Haar grootmoeder had negerbloed…’. Zulke zinnen geven een tijdsbeeld. Sylvia eindigt haar stuk dan ook als volgt: ‘Alleen al om dat merkwaardige tijdsbeeld is Op afbetaling het lezen waard.’

FH, 15 januari 2022

Terug omhoog

Kalender: Actueel

september 2022
M D W D V Z Z
« jun    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

Categorieën